Skip to main content
Default Image

Tussen kapitalisme en socialisme

Voor economische verandering kijkt hoogleraar Gar Alperovitz al lang niet meer naar het Amerikaanse politieke systeem. Hoopvol beziet hij de opkomst van een ‘gedemocratiseerde’ economie. 

VERANDERING HING IN DE LUCHT’, zegt de historicus, politicoloog en econoom Gar Alperovitz (1936) over de jaren zestig. De jonge Alperovitz werkte destijds in Washington voor de liberale Democratische senator Gaylord Nelson, de man die als oprichter van Earth Day mede­verantwoordelijk was voor de opleving van milieu-activisme in die tijd, en hij zag van dichtbij hoe het Amerikaanse politieke systeem serieuze veranderingen genereerde. De Clean Air Act (1963) en de Civil Rights Act (1964) werden getekend en president Johnson riep een ‘oorlog tegen de armoede’ uit. ‘Het land worstelde ook toen met serieuze problemen, maar net als de meeste Amerikanen had ik het gevoel dat we in staat waren er iets aan te doen.’

Dat potente gevoel heeft Alperovitz, tegenwoordig hoogleraar politieke economie aan de Universiteit van Maryland, niet meer. ‘Van het onvermogen iets aan klimaatverandering te doen tot de extreme economische ongelijkheid: de crises in dit land zijn al lang niet meer van strikt regulerende aard’, zegt hij. ‘We staan voor een systeemcrisis, waarbij we de vraag moeten stellen: is het kapitalisme in diepe problemen?’

Alperovitz vindt van wel, zo blijkt alleen al uit de twaalf boeken die hij aan de mankementen van het kapitalisme wijdde, waaronder America Beyond Capitalism (2004). Tegelijkertijd ziet hij de opkomst van een ‘coöperatieve economie’, een economie die van onderaf wordt ­opgebouwd aan de hand van op democratische leest gestoelde organisaties als coöperaties, gemeenschappelijke ­investeringsfondsen in grond (community land trusts)en municipale instituties (zie ook het kader bij dit artikel). In zijn laatste boek, What Then Must We Do? (2013) onderzoekt Alperovitz of deze coöperatieve economie, zoals hij het ook noemt, de basis kan leggen voor een systeem dat geen kapitalisme en geen socialisme is maar iets totaal nieuws.

Publication date: 2015-04-21
Parent publication: De Groene Amsterdammer
Publication URL: Tussen kapitalisme en socialisme

More related work

March 19, 2020
Default Image

Protect the vulnerable, advance the democratic economy: Our statement on the COVID-19 crisis

We are in a period of breakdown, in which all that is wrong with the current system is now being laid bare. Rather than rebuild what we now clearly see should never have been, we must lead the construction out of this crisis of something new.

read more
March 18, 2020
Default Image

HAN Public Comments on Fair Housing Act Proposed Changes

The Healthcare Anchor Network submitted public comments to the Department of Housing and Urban Development (HUD), expressing our opposition to HUD’s proposed changes to the 2015 Affirmatively Furthering Fair Housing rule.

read more
March 17, 2020
An array of prescription medications on shelves

Online press briefing: Vaccines—The COVID-19 Case for Public Pharmaceutical Research and Development

Leading experts believe that it is the government’s responsibility to ensure widespread access to safe and effective vaccines that are developed with taxpayer money. In this virtual press briefing, hear why the U.S. government should develop and manufacture vaccines and other essential medicines so that we get the medicines we need, when we need them and at prices we can afford.

read more